AHMETLER KANYONU
Türkiye'nin En Derin 3. Kanyonu
Mustafa KOÇ
Ahmetler Kanyonu, Akseki Güçlüköy ile Ahmetler köyleri arasındaki Kapız (Kapuz) ırmağının aktığı vadinin adıdır. Manavgat’a 30 km uzaklıktaki Kanyon, Kapız ırmağının çıkış noktası olan Akseki Murtiçi köyü civarından başlayarak Ahmetler köyünün güneyindeki bitiş noktasına kadar yaklaşık 12 km uzunluğundadır.
400 metre derinliği ile Akdeniz bölgesinin birinci, Türkiye’nin en derin üçüncü kanyonudur. Kanyonda vadi tabanının yer yer 1 metreye kadar düşen genişliği, çok dik ve sarp yamaçları nedeniyle güneş ışığı alamayan bölümler de vardır. Bu özelliğiyle fauna ve flora açısından kendine özgü bir ekosisteme sahiptir.
Korunaklı ve dış etkilere kapalı bir alan olan kanyonun büyük bir bölümü, yaban hayatı ve bitki çeşitliliği yönünden de oldukça zengindir. Kanyon boyunca yaban keçisi, kurt, ayı, oklu kirpi, porsuk, sansar, tilki vb. memeliler; kartal, atmaca, şahin, ardıç kuşu, ardıç bozlağı, dağ kargası (cula) gibi kuşlar ve kaplumbağalarla birlikte değişik sürüngen türlerinin yaşadığı bilinmektedir. Ayrıca yöredeki arıcılık için de kanyon bölgesi oldukça önemlidir.
Kanyonun iki yamacı boyunca geniş çam ormanları uzanmaktadır. Ayrıca meşe, kırmızı kabuklu sandal ağacı, karacaağaç, çınar gibi ağaçlarla defne, yabani kekik, kuzu kulağı, tesbi ağacı, ada çayı gibi birçok bitki türlerinin de doğal yaşam alanıdır.
Bazı akademisyenlerin görüşlerine göre kanyon bölgesi zengin bitki çeşitliliğine sahiptir ve tipik Akdeniz İklimini ve Akdeniz Bitki Örtüsü’nü en iyi şekilde temsil etmektedir. Nitekim konunun uzmanlarından ve Akdeniz Üniversitesi’nin Botanikçi akademisyenlerinden “Ahmetler Kanyonu ve Çevresinin Liken Mikotası ile Eğrelti ve Tohumlu Bitki Florası” üzerine yapılan bir araştırma projesinin de yürütücüsü olan Yrd. Doç. Dr. İlker ÇİNBİLGEL’in Ahmetler Kanyonu ve çevresiyle ilgili değerlendirmeleri Ahmetler Kanyonu ve çevresinin koruma altına alınmasını işaret etmektedir: "Yastık Parmakotu “Potentilla ulrichii” adındaki bitkinin, tek yaşam yeri Ahmetler Kanyonu çevresidir."
“Floristik yönden (bitki varlığı bakımından) ister kozmopolit (yaygın) olsun isterse endemik (yerel-ülkemize özgü) olsun farklı özelliklerdeki değerli bitkileriyle önemli bir alandır. Nesli kritik seviyede tehdit altında olan Yastık Parmakotu “Potentilla ulrichii” adındaki bitkinin tek yaşam yeri, Ahmetler Kanyonu çevresidir.”
Başka bir akademisyen; Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümünden Yrd. Doç. Dr. Halil HADİMLİ, Ahmetler Kanyonu üzerine yazdığı bir makalede şunları yazmış:
“Ahmetler Kanyonu ekolojik bir mirastır. Dünyada değişen turizm algısı ve turist profiline bağlı olarak, Antalya ve Alanya’ya çok yakın olan kanyon, çok önemli bir alternatif turizm sahasıdır. Ayrıca; Türkiye’de sadece Akdeniz sahiline yakın yerlerde yaşadığı bilinen Akdeniz Bukalemonu (Chamaeleo chamaeleon) adlı bir bukalemun türü ilk kez Ahmetler Kanyonunda fotoğraflanmıştır.”
Akademik araştırmalara konu olan Ahmetler Kanyonunu turizm ve doğa sporları kulüpleri tarafından çok sık ziyaret ediliyor. 12 km uzunluğundaki kanyon, baştan sona geçmek için zorlu bir yürüyüş parkuruna sahiptir. Buna rağmen bu zorlu yürüyüş yolu başta TODOSK olmak üzere, doğa sporu yapan birçok grubun ilgi odağıdır ve her yıl kanyon yürüyüşleriyle geçilmektedir. Türkiye'nin en derin kanyonlarından biri olan kanyon, aynı zamanda Manavgat'ın birçok sahil köyünün içme ve sulama suyu kaynaklarının çıkış noktasıdır.
Ünlü Coğrafya Dergisi olan ATLAS'ta yayımlanan bir yazı da kanyonun doğa severlerce tanınmasına katkı yapmıştır. Ancak kanyonun bütün Türkiye'de tanınması 2012 yılında kanyona yapılmak istenen HES prjesi nedeniyle gerçekleşti. O yıllarda bölge halkının ve köylü kadınların elbirliğiyle bu projeye karşı çıkması kanyonun daha çok bilinmesini sağlarken bu mücadele sayesinde kanyon büyük bir yıkımdan da kurtarılmıştır.
Ahmetler Kanyonunun son yıllarda yerli ve yabancı turistlerce alternatif doğa turizmi, yürüyüş, tırmanma, yüzme ve özellikle kanyoning spor-macera turizmi açısından keşfedilmiş olması kanyonu ziyaret edenlerin sayısını sürekli artırmaktadır. Bu nedenle Kanyon Turizmi bölge insanları açısından da oldukça önem kazanmıştır. Kıyı bandında bulunan konaklama ve turizm merkezlerine yakınlığı, kendisine has eşsiz güzellikteki jeomorfolojisi ile bulunmaz bir doğa harikası olarak dikkat çekmektedir.
Kanyonun turizm açısından önemi, burada yapılabilen turistik aktivitelerin çeşitliliğinden de kaynaklanıyor. Kanyoning adı verilen doğa sporu için özellikle Avrupalı turistlerin Ahmetler Kanyonunu tercih etmeleri, kanyonun değerini daha da artırmaktadır.
Kanyon, doğal özellikleri nedeniyle alternatif turizm için çok uygun bir alan olarak öneriliyor. Değişik sportif etkinlikler için uygun olan kanyon, turizmde çeşitlilik arayan bütün turistler için harika fırsatlar sunmaktadır. İyi bir tanıtımla kanyonu ziyaret edecek yerli ve yabancı turist sayısının katlanarak artması beklenmektedir.
NOT:
Kanyonla ilgili daha fazla bilgi edinmek isterseniz aşağıdaki yazılara tıklayın.
KANYON YAZILARI:
1- Ahmetler Kanyonu ATLAS Dergisi'nde
4- Kanyon Yolu Çataltaş'tan Geçer
KANYON FOTOĞRAF ALBÜMLERİ: