AHMETLER KANYONU
Türkiye'nin En Derin 3. Kanyonu
Mustafa KOÇ
Ahmetler Kanyonu, Akseki Güçlüköy ile Ahmetler köyleri arasındaki Kapız (Kapuz) ırmağının aktığı vadinin adıdır. Manavgat’a 30 km uzaklıktaki Kanyon, Kapız ırmağının çıkış noktası olan Akseki Murtiçi köyü civarından baÅŸlayarak Ahmetler köyünün güneyindeki bitiÅŸ noktasına kadar yaklaşık 12 km uzunluÄŸundadır.
400 metre derinliÄŸi ile Akdeniz bölgesinin birinci, Türkiye’nin en derin üçüncü kanyonudur. Kanyonda vadi tabanının yer yer 1 metreye kadar düÅŸen geniÅŸliÄŸi, çok dik ve sarp yamaçları nedeniyle güneÅŸ ışığı alamayan bölümler de vardır. Bu özelliÄŸiyle fauna ve flora açısından kendine özgü bir ekosisteme sahiptir.
Korunaklı ve dış etkilere kapalı bir alan olan kanyonun büyük bir bölümü, yaban hayatı ve bitki çeÅŸitliliÄŸi yönünden de oldukça zengindir. Kanyon boyunca yaban keçisi, kurt, ayı, oklu kirpi, porsuk, sansar, tilki vb. memeliler; kartal, atmaca, ÅŸahin, ardıç kuÅŸu, ardıç bozlağı, daÄŸ kargası (cula) gibi kuÅŸlar ve kaplumbaÄŸalarla birlikte deÄŸiÅŸik sürüngen türlerinin yaÅŸadığı bilinmektedir. Ayrıca yöredeki arıcılık için de kanyon bölgesi oldukça önemlidir.
Kanyonun iki yamacı boyunca geniÅŸ çam ormanları uzanmaktadır. Ayrıca meÅŸe, kırmızı kabuklu sandal aÄŸacı, karacaaÄŸaç, çınar gibi aÄŸaçlarla defne, yabani kekik, kuzu kulağı, tesbi aÄŸacı, ada çayı gibi birçok bitki türlerinin de doÄŸal yaÅŸam alanıdır.
Bazı akademisyenlerin görüÅŸlerine göre kanyon bölgesi zengin bitki çeÅŸitliliÄŸine sahiptir ve tipik Akdeniz Ä°klimini ve Akdeniz Bitki Örtüsü’nü en iyi ÅŸekilde temsil etmektedir. Nitekim konunun uzmanlarından ve Akdeniz Üniversitesi’nin Botanikçi akademisyenlerinden “Ahmetler Kanyonu ve Çevresinin Liken Mikotası ile EÄŸrelti ve Tohumlu Bitki Florası” üzerine yapılan bir araÅŸtırma projesinin de yürütücüsü olan Yrd. Doç. Dr. Ä°lker ÇÄ°NBÄ°LGEL’in Ahmetler Kanyonu ve çevresiyle ilgili deÄŸerlendirmeleri Ahmetler Kanyonu ve çevresinin koruma altına alınmasını iÅŸaret etmektedir: "Yastık Parmakotu “Potentilla ulrichii” adındaki bitkinin, tek yaÅŸam yeri Ahmetler Kanyonu çevresidir."
“Floristik yönden (bitki varlığı bakımından) ister kozmopolit (yaygın) olsun isterse endemik (yerel-ülkemize özgü) olsun farklı özelliklerdeki deÄŸerli bitkileriyle önemli bir alandır. Nesli kritik seviyede tehdit altında olan Yastık Parmakotu “Potentilla ulrichii” adındaki bitkinin tek yaÅŸam yeri, Ahmetler Kanyonu çevresidir.”
BaÅŸka bir akademisyen; Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi CoÄŸrafya Bölümünden Yrd. Doç. Dr. Halil HADÄ°MLÄ°, Ahmetler Kanyonu üzerine yazdığı bir makalede ÅŸunları yazmış:
“Ahmetler Kanyonu ekolojik bir mirastır. Dünyada deÄŸiÅŸen turizm algısı ve turist profiline baÄŸlı olarak, Antalya ve Alanya’ya çok yakın olan kanyon, çok önemli bir alternatif turizm sahasıdır. Ayrıca; Türkiye’de sadece Akdeniz sahiline yakın yerlerde yaÅŸadığı bilinen Akdeniz Bukalemonu (Chamaeleo chamaeleon) adlı bir bukalemun türü ilk kez Ahmetler Kanyonunda fotoÄŸraflanmıştır.”
Akademik araÅŸtırmalara konu olan Ahmetler Kanyonunu turizm ve doÄŸa sporları kulüpleri tarafından çok sık ziyaret ediliyor. 12 km uzunluÄŸundaki kanyon, baÅŸtan sona geçmek için zorlu bir yürüyüÅŸ parkuruna sahiptir. Buna raÄŸmen bu zorlu yürüyüÅŸ yolu baÅŸta TODOSK olmak üzere, doÄŸa sporu yapan birçok grubun ilgi odağıdır ve her yıl kanyon yürüyüÅŸleriyle geçilmektedir. Türkiye'nin en derin kanyonlarından biri olan kanyon, aynı zamanda Manavgat'ın birçok sahil köyünün içme ve sulama suyu kaynaklarının çıkış noktasıdır.
Ünlü CoÄŸrafya Dergisi olan ATLAS'ta yayımlanan bir yazı da kanyonun doÄŸa severlerce tanınmasına katkı yapmıştır. Ancak kanyonun bütün Türkiye'de tanınması 2012 yılında kanyona yapılmak istenen HES prjesi nedeniyle gerçekleÅŸti. O yıllarda bölge halkının ve köylü kadınların elbirliÄŸiyle bu projeye karşı çıkması kanyonun daha çok bilinmesini saÄŸlarken bu mücadele sayesinde kanyon büyük bir yıkımdan da kurtarılmıştır.
Ahmetler Kanyonunun son yıllarda yerli ve yabancı turistlerce alternatif doÄŸa turizmi, yürüyüÅŸ, tırmanma, yüzme ve özellikle kanyoning spor-macera turizmi açısından keÅŸfedilmiÅŸ olması kanyonu ziyaret edenlerin sayısını sürekli artırmaktadır. Bu nedenle Kanyon Turizmi bölge insanları açısından da oldukça önem kazanmıştır. Kıyı bandında bulunan konaklama ve turizm merkezlerine yakınlığı, kendisine has eÅŸsiz güzellikteki jeomorfolojisi ile bulunmaz bir doÄŸa harikası olarak dikkat çekmektedir.
Kanyonun turizm açısından önemi, burada yapılabilen turistik aktivitelerin çeÅŸitliliÄŸinden de kaynaklanıyor. Kanyoning adı verilen doÄŸa sporu için özellikle Avrupalı turistlerin Ahmetler Kanyonunu tercih etmeleri, kanyonun deÄŸerini daha da artırmaktadır.
Kanyon, doÄŸal özellikleri nedeniyle alternatif turizm için çok uygun bir alan olarak öneriliyor. DeÄŸiÅŸik sportif etkinlikler için uygun olan kanyon, turizmde çeÅŸitlilik arayan bütün turistler için harika fırsatlar sunmaktadır. Ä°yi bir tanıtımla kanyonu ziyaret edecek yerli ve yabancı turist sayısının katlanarak artması beklenmektedir.
NOT:
Kanyonla ilgili daha fazla bilgi edinmek isterseniz aşağıdaki yazılara tıklayın.
KANYON YAZILARI:
1- Ahmetler Kanyonu ATLAS Dergisi'nde
3- Kanyon Bizim Ekmek Kapımız
4- Kanyon Yolu ÇataltaÅŸ'tan Geçer
KANYON FOTOÄžRAF ALBÜMLERÄ°: